Шашыраңқы склерозы бар әйелдерді жүктілікке дайындау

Жүктілік — әйел өміріндегі маңызды әрі жауапты кезең. Ал шашыраңқы склерозбен (ШС) ауыратын әйелдер үшін жүктілікті жоспарлау ерекше тәсілді қажет етеді. Шашыраңқы склероз — орталық жүйке жүйесіне әсер ететін, жүйке талшықтарының миелин қабығының бұзылуына және соның салдарынан жүйке импульстарының берілуінің бұзылуына әкелетін созылмалы аутоиммундық ауру.

Ауру ағымының ерекшеліктерін ескере отырып, ана мен бала үшін ықтимал қауіптерді азайту мақсатында жүктілікке мұқият дайындалу маңызды. Бұл мақалада шашыраңқы склерозы бар әйелдердің жүктілікке дайындалуының негізгі мәселелері қарастырылады.

1. Шашыраңқы склероз туралы жалпы ақпарат

Шашыраңқы склероз — ағзаның иммундық жүйесі өзінің тіндеріне, атап айтқанда ми мен жұлындағы жүйке талшықтарының қабығы — миелинге шабуыл жасайтын ауру. Бұл қабынуға, зақымдануға және жүйке жүйесі қызметінің бұзылуына әкеледі.

ШС белгілеріне бұлшықет әлсіздігі, қозғалыс үйлесімділігінің бұзылуы, ұю, ауырсыну, көру қабілетінің бұзылыстары және шаршау жатады.

Шашыраңқы склерозы бар әйелдер үшін болжам аурудың түрі, мүгедектік дәрежесі және өршулердің болуы сияқты бірқатар факторларға байланысты. ШС бар көптеген әйелдер қалыпты өмір сүріп, жұмыс істеп, отбасын құрып, бала дүниеге әкеле алады. Алайда жүктілікті сәтті жоспарлау үшін аурудың ерекшеліктерін және оның жүктілік кезінде әйел ағзасында болатын физиологиялық өзгерістермен өзара байланысын ескеру қажет.

2. Әйел мен бала үшін қауіптер

Жүктілікті жоспарламас бұрын шашыраңқы склерозы бар әйелдер өз денсаулығы мен болашақ баласының денсаулығына қатысты ықтимал қауіптерді түсінуі маңызды.

Атап айтқанда, ШС бар әйелдер мынадай бірқатар қиындықтарға тап болуы мүмкін:

Аурудың өршуі. Ең маңызды қауіптердің бірі — жүктілік кезінде немесе босанғаннан кейінгі кезеңде ШС-ның өршу ықтималдығы. Кейбір әйелдер иммундық жүйе мен гормондық фондағы өзгерістерге байланысты ауру белгілерінің күшеюін сезінуі мүмкін.

Психологиялық және физикалық жүктеме. Жүктілік пен босану шашыраңқы склерозы бар әйел үшін елеулі физикалық және эмоциялық жүктеме болуы мүмкін. Күйзеліс, гормондық фонның өзгеруі және физикалық белсенділіктің артуы аурудың ағымына әсер етуі ықтимал.

Мерзімінен бұрын босану және босану кезіндегі асқынулар. Шашыраңқы склерозы бар әйелдерде мерзімінен бұрын босану немесе бұлшықет әлсіздігі, қозғалыс үйлесімділігінің қиындауы секілді босану кезіндегі кейбір асқынулар қаупі біршама жоғары болуы мүмкін.

Бала үшін қауіптер ананың жағдайымен байланысты ықтимал мәселелерді қамтуы мүмкін. Мысалы, ШС өршіген кезде қан айналымының бұзылуы және ұрық гипоксиясы пайда болуы мүмкін. Сондықтан барлық ықтимал қауіптерді дәрігермен алдын ала талқылап, жүктілікке мұқият дайындалу маңызды.

3. Жүктілікке дайындалу қадамдары

Шашыраңқы склерозы бар әйелдерге жүктілікті мұқият жоспарлап, оған алдын ала дайындалу ұсынылады.

3.1. Дәрігермен кеңесу

Жүктілік туралы шешім қабылдамас бұрын шашыраңқы склерозы бар әйел бірнеше маманмен: неврологпен, акушер-гинекологпен және терапевтпен кеңесуі қажет.

Невролог аурудың қазіргі сатысын және шашыраңқы склероздың белсенділігін бағалайды, аурудың қандай түрде өтіп жатқанын анықтайды және қажетті тексерулерді жүргізеді.

Емдеуді тоқтату немесе өзгерту мәселесі де міндетті түрде талқылануы тиіс, өйткені ШС емдеу үшін қолданылатын кейбір препараттар ұрыққа қауіпті болуы мүмкін.

3.2. Препараттарды қабылдауды тоқтату

Шашыраңқы склерозды емдеу үшін қолданылатын көптеген дәрілер ұрыққа теріс әсер етуі мүмкін, сондықтан әйелдерге оларды бала көтергенге дейін тоқтату ұсынылады.

Кейбір препараттар даму ақауларына, түсікке немесе мерзімінен бұрын босануға әкелуі мүмкін. Мысалы, иммуномодуляторлар, интерферондар, биологиялық препараттар және иммуносупрессанттар жүктілік кезінде қолдануға тыйым салынған.

Препараттарды қашан және қалай тоқтату керектігін, сондай-ақ қандай баламалардың қауіпсіз болуы мүмкін екенін емдеуші дәрігермен міндетті түрде талқылау қажет.

Жүктілік кезінде шашыраңқы склерозы бар әйелдер көбінесе дәрі-дәрмектік терапиясыз жүре алады, өйткені гормондық өзгерістер аясында аурудың ағымы жақсаруы мүмкін. Алайда ауру өршіген жағдайда дәрігер ұрық үшін қауіпсіз ем тағайындай алады.

3.3. Ықтимал асқынулардың алдын алу

Шашыраңқы склерозы бар әйелдер жүктіліктің ағымына әсер етуі мүмкін түрлі мәселелерге тап болуы ықтимал.

Мысалы, бұлшықет күшінің төмендеуі немесе қозғалыс үйлесімділігінің бұзылуы босануға дайындық кезінде немесе жаңа туған нәрестеге күтім жасауда қиындықтар туғызуы мүмкін. Физиотерапия және арнайы жаттығулар физикалық жағдайды жақсартуға және қауіптерді азайтуға көмектеседі.

Тамақтануға, еңбек пен демалыс тәртібіне ерекше көңіл бөлу қажет. Шашыраңқы склерозы бар әйелдерге күйзелістен және шамадан тыс күш түсіруден аулақ болу ұсынылады.

Жақындарының қолдауы және дәрігерге тұрақты қаралу физикалық және психологиялық жүктемені азайтуға көмектеседі.

3.4. Өршу қаупін бағалау және босануды жоспарлау

Жүктілік кезінде, әсіресе екінші және үшінші триместрлерде табиғи гормондық өзгерістердің әсерінен шашыраңқы склероздың өршу қаупі жиі төмендейді.

Алайда босанғаннан кейінгі кезеңде гормондар деңгейінің төмендеуіне және ағзаның босанудан кейін қалпына келуіне байланысты жағдайдың нашарлау ықтималдығы бар.

Жүктілік кезінде немесе босанғаннан кейін ауру өршіген жағдайда қандай әрекет жасау керектігін дәрігермен алдын ала талқылау маңызды.

Ауру белгілері күшейген жағдайда кейбір әйелдерге арнайы күтім немесе қосымша дәрі-дәрмектер қажет болуы мүмкін.

3.5. Босанғаннан кейінгі кезеңге дайындық

Босанғаннан кейінгі кезеңге алдын ала дайындалудың маңызы кем емес.

Шашыраңқы склерозы бар әйелдерде босанғаннан кейін күйзеліс, физикалық жүктеме және гормондық өзгерістер салдарынан аурудың өршуі болуы мүмкін.

Босанғаннан кейінгі жағдайды бақылау әдістерін дәрігермен алдын ала талқылап, денсаулықтың қандай нашарлау белгілері маманға шұғыл жүгінуді қажет ететінін білу маңызды.

Дәрігерлер жағдайдың нашарлауына жол бермеу үшін босанғаннан кейін терапияны тоқтатпауға кеңес беруі мүмкін.

Сонымен қатар ананың денсаулығына әсер етуі мүмкін шамадан тыс физикалық жүктеме мен күйзелісті болдырмау үшін бала күтімін дұрыс ұйымдастыру қажет.

4. Қосымша ұсынымдар

Жүктілікке дайындық психологиялық дайындықты да қамтиды.

Шашыраңқы склерозы бар әйелдер белгілі бір қиындықтарға тап болуы мүмкін екенін түсінуі керек. Алайда тиісті қолдау мен медициналық көмектің арқасында ШС бар әйелдердің көпшілігі бұл кезеңнен сәтті өте алады.

Психологиялық жағдайға да көңіл бөліп, қажет болған жағдайда психологқа жүгіну немесе қолдау топтарына қатысу ұсынылады.

Бұл ықтимал қиындықтарға дайындалуға, күйзеліспен күресуге және осындай жағдайларды бастан өткеріп жүрген басқа әйелдердің қолдауын алуға көмектеседі.

Қорытынды

Шашыраңқы склерозы бар әйелдерді жүктілікке дайындау кешенді тәсілді және денсаулыққа мұқият қарауды талап етеді.

Дәрігерлермен жан-жақты кеңесу, емдеуді тоқтату немесе түзету, сондай-ақ физикалық және психологиялық дайындық жүктілік пен босанудың сәтті өтуінде маңызды рөл атқарады.

Дұрыс дайындық және мамандардың тұрақты бақылауы жағдайында шашыраңқы склерозы бар әйелдер жүктіліктің қолайлы аяқталуына және дені сау баланың дүниеге келуіне үміттене алады.

Препараттарды қабылдауды тоқтату және қауіпсіз баламаларды қолдану

Иммуномодуляторлар, интерферондар, биологиялық препараттар және иммуносупрессанттар сияқты дәрілер жүктілік кезінде қолдануға тыйым салынған, өйткені олар даму ақауларына, түсікке немесе мерзімінен бұрын босануға әкелуі мүмкін.

Алайда кейбір жағдайларда ауру өршіген кезде терапияны жалғастыру маңызды. Мұндай жағдайда жүктілік кезінде салыстырмалы түрде қауіпсіз деп саналатын препараттарды таңдау қажет.

Жүктілік кезінде қолдануға болатын бірнеше ПИТРС бар, бірақ олар тек аса қажетті жағдайда және дәрігердің қатаң бақылауымен қабылдануы тиіс.

Олардың қатарына мыналар жатады:

Глатирамер ацетаты (саудалық атауы: Копаксон)

Глатирамер ацетаты — жүктілік кезінде қолдануға мақұлданған препараттардың бірі. Бұл шашыраңқы склерозды емдеуде қолданылатын иммуномодулятор, ол аурудың өршу санын азайтуға және үдеуін баяулатуға көмектеседі.

Зерттеулер оны жүктілік кезінде қолданудың ұрық үшін жоғары қауіппен байланысты емес екенін көрсетеді.

Дегенмен бұл препарат ауру өршіген жағдайда ғана және әйел үшін пайдасы мен ықтимал қауіптері толық бағаланғаннан кейін тағайындалуы тиіс.

Бета-интерферондар (Синомер, Интербетин)

Синомер және Интербетин сияқты бета-интерферондар шашыраңқы склерозды емдеу үшін қолданылады және қажет болған жағдайда жүктілік кезінде қолдану мүмкіндігі қарастырылуы мүмкін.

Ұрықтың дамуына ықтимал қауіптерге байланысты оларды жүктіліктің бірінші триместрінде қолдану ұсынылмағанымен, кейбір жағдайларда ауру өршіген кезде бұл препараттарды дәрігер тағайындауы мүмкін.

Интерферондарды тағайындау туралы шешім мұқият сараланып, ем жүргізілмеген жағдайда ана үшін туындайтын қауіп ұрық үшін ықтимал қауіптен жоғары болған кезде ғана қолданылуы маңызды.

Стероидтар (метилпреднизолон)

Жүктілік кезінде шашыраңқы склероз өршіген жағдайда метилпреднизолон сияқты кортикостероидтарды қолдануға болады.

Препарат қабынуды тез басуға және өршу белгілерінің дамуын баяулатуға көмектеседі.

Метилпреднизолонды қысқа мерзімді курстармен қолдануға болады, өйткені стероидтарды ұзақ уақыт пайдалану ұрықтың денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін.

Алайда шұғыл жағдайларда, әсіресе аурудың өршуі ананың жағдайына қауіп төндірсе, мұндай препараттарды қолдану негізді болуы мүмкін.

Бақылау және жеке тәсіл

Жүктілік кезінде шашыраңқы склерозды емдеуге арналған препараттарды қабылдайтын әйелдердің тұрақты медициналық бақылауда болуы маңызды.

Препараттардың дозасы мен таңдауы жүктіліктің мерзіміне, аурудың белсенділігіне және әйелдің жағдайына қарай түзетілуі тиіс.

Жүктілік кезінде қолдануға болатын препараттар болғанымен, терапиядағы кез келген өзгеріс емдеуші дәрігермен міндетті түрде келісілуі керектігін есте ұстаған жөн.

Әдетте жүктілік кезінде ШС емдеу көптеген препараттарды уақытша тоқтатуды талап етеді, өйткені оларды қолдану кезінде ұрық үшін қауіп тым жоғары болуы мүмкін.

Ана мен баланың денсаулығына төнетін қауіпті барынша азайтып, емдеудің ең қолайлы жолын таңдау үшін әйел неврологпен тығыз байланыста болуы тиіс.

Құрметпен, Татьяна Ермаш!