Музыканың миға әсері

Ғалымдар музыкамен айналысудың адам миына оң әсер ететінін дәлелдеген. Музыка біздің когнитивтік қабілеттерімізді жақсартады, мидың екі жартышары арасындағы нейрондық байланысты күшейтеді, сондай-ақ жаңа нейрондық байланыстардың қалыптасуына ықпал етеді. Мұның шашыраңқы склероз (ШС) диагнозы бар адамдар үшін маңызы өте зор.

Музыкамен айналысу есте сақтау қабілетіне, дененің ірі бұлшықеттерінің жұмысына, ұсақ моторикаға және логикалық ойлауға айтарлықтай әсер етеді. Соның арқасында миымыз күнделікті өмірдің түрлі салаларында жақсырақ әрі өнімдірек жұмыс істей бастайды.

Біздің әрқайсымыз аурудың әртүрлі белгілеріне тап боламыз: көру қабілетінің бұзылуынан бастап, несеп ұстамауға және аяқ-қолды басқарудың қиындауына дейін. Ал біз бұған қарсы не істеп жүрміз? Шашыраңқы склероздың ағымын өзгертетін препараттарға (ПИТРС) ғана үнемі сүйеніп отыру жеткіліксіз. Өзіміз де әрекет етуіміз керек. Ең алдымен аурудан ең көп зардап шегетін мүшеміз — миымызбен жұмыс істеуден бастаған жөн.

Музыкамен айналысу миымыздың барлық бөлімдерін кешенді жұмысқа тартады. Соның нәтижесінде сенсорлық жүйелер, мотивацияға, қозғалыс пен есте сақтауға жауап беретін жүйелер белсенді жұмыс істейді. Нейрофизиологтар егде жастағы музыканттардың ми қызметі өз қатарластарынан ғана жақсы емес, кейбір реакциялары бойынша жастардың көрсеткіштерімен салыстыруға болатынын атап көрсетеді.

«Музыка өмірді құтқара алады! Жас пианист-виртуоз Николай Мирошниченконың таңғажайып тағдыры — соның керемет мысалы. Ол дүниеге келген кезде екі инсульт алған. Музыкамен айналыса бастағанда бала тіпті бір саусағын да көтере алмайтын. Ал қазір ол оркестрмен бірге өнер көрсететін виртуоз музыкант, бірақ көбейту кестесін жаттай алмайды! Бұл — біз әлі толық білмейтін ми мен музыканың ғажайып мүмкіндіктері».

Музыка тыңдағанда және музыкамен айналысқанда пайда болатын ми толқындарының белсенділігі ағзадағы гормондық үдерістерге де әсер етеді.

Мида музыканы қабылдауға жауап беретін жалғыз ғана белгілі бір орталық бар деп айтуға болмайды. Өйткені музыкамен айналысу кезінде мидың барлық бөліктері дерлік жұмыс істейді. Есту қыртысынан тыс жерде де ақпаратты өңдеудің орасан зор үдерісі жүреді: эмоциялық, қимыл-қозғалыстық, сөйлеу, сипап-сезу және басқа да жүйелер қатар іске қосылады.

Музыкамен айналысу — жаңа нейрондық байланыстарды қалыптастыруға және мидың әртүрлі бөлімдерін қатар белсендіруге мүмкіндік беретін тиімді жаттығулардың бірі.

Бізге дофамин қажет. Көпшілігіміз ауруымызды ойлап, өз-өзімізге тұйықталып қаламыз, кейде антидепрессанттарды қабылдауға мәжбүр боламыз. Қарапайым тәсілдердің бірі — қуаныш сыйлайтын істерді көбейту. Дәмді тағам жеу және музыка тыңдау дофаминдік жүйенің белсенділігіне ықпал етеді. Жасыңыз қаншада болса да, музыкамен айналысу көңіл күйге оң әсер етіп, дамуға және миды белсенді ұстауға көмектеседі.

Егер иммундық жүйеміз ми мен жұлындағы миелин қабығын зақымдайтын болса, онда миымызға өмір сүруге, жаңа нәрселерді үйренуге және өмірден ләззат алуға мүмкіндік беретін жаңа нейрондық байланыстардың қалыптасуына өзіміз неге көмектеспеске?

Біздің өміріміз, қуанышымыз, бақытымыз бен толыққанды өмір сүруіміз — өз қолымызда. Сондықтан ешқашан қолымызды түсірмеуіміз керек.

Музыкамен айналысу маған мүгедектер арбасынан тұруға көмектесті.

Музыка — оңалтудың бір жолы. Музыка — біздің дофаминіміз! Ол бізге қуаныш сыйлайды, жүйке жүйесіне оң әсер етеді, жаңа нейрондық байланыстардың қалыптасуына ықпал етеді және жан дүниемізге тепе-теңдік береді.

Легкунец Юлия Сергеевна